Decyzja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej to często jedyna droga do uwolnienia się od przytłaczających długów i rozpoczęcia nowego rozdziału w życiu. Jednak aby sąd przychylił się do naszego wniosku, musimy spełnić określone w prawie upadłościowym warunki.
Jakie są kluczowe przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej? Kto może skorzystać z tej procedury. Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.
1. Status konsumenta
Pierwszym i podstawowym warunkiem jest posiadanie statusu konsumenta w momencie składania wniosku.
- Dla kogo: Dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej (nie mają firmy, nie są wspólnikami w spółkach cywilnych).
- Byli przedsiębiorcy: Osoby, które prowadziły firmę, ale zamknęły ją lub wykreśliły z CEIDG, również mogą złożyć wniosek jako konsumenci. Co ważne, w ramach upadłości konsumenckiej mogą obecnie redukować także zaległości pozostałe po prowadzonej działalności (np. wobec ZUS, Urzędu Skarbowego czy kontrahentów).
2. Stan niewypłacalności
To najważniejszy fundament całej procedury. Sąd nie ogłosi upadłości kogoś, kto ma przejściowe problemy z gotówką, ale jego majątek pozwala na spłatę zobowiązań.
Niewypłacalność to stan, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.W praktyce przyjmuje się prostą zasadę: jeśli Twoje opóźnienia w spłacie rachunków, rat kredytów czy pożyczek przekraczają 3 miesiące, spełniasz tę przesłankę. Przyczyny niewypłacalności mogą być różne – od utraty pracy, przez chorobę, aż po nagłe zmiany sytuacji życiowej.
Podział długów, a liczba wierzycieli
Wokół upadłości krąży mit, że trzeba mieć wielu wierzycieli (np. kilka banków lub firm pożyczkowych), aby móc złożyć wniosek. To nieprawda.
Przepisy pozwalają na ogłoszenie upadłości konsumenckiej, nawet jeśli masz tylko jednego wierzyciela (np. jeden duży, niespłacalny kredyt hipoteczny). Liczy się fakt, że nie jesteś w stanie go spłacać, a nie liczba instytucji, które domagają się pieniędzy.
Jeszcze kilka lat temu sądy bardzo rygorystycznie badały, jak dłużnik wpadł w tarapaty. Jeśli uznały, że doprowadził do tego celowo lub wskutek rażącego niedbalstwa, wniosek był odrzucany.
Obecnie przepisy są znacznie bardziej liberalne dla dłużników:
- Sąd bada sytuację dłużnika pod kątem humanitarnym i społecznym.
- Nawet jeśli zadłużenie powstało częściowo z Twojej winy (np. przez nierozważne decyzje finansowe), sąd i tak ogłosi upadłość.
Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej są obecnie skonstruowane tak, aby pomóc jak najszerszej grupie osób w trudnej sytuacji życiowej. Jeśli jesteś konsumentem (lub byłym przedsiębiorcą) i od co najmniej trzech miesięcy nie radzisz sobie z regulowaniem zobowiązań – spełniasz podstawowe warunki ustawowe. Zrobienie pierwszego kroku i rzetelne opisanie swojej sytuacji we wniosku to klucz do odzyskania finansowej wolności